Galler'de Tehlikeli Geçici Konaklamayı Yasaklama Fırsatı Kaçtı: Yasa Tasarısı Değiştirilemedi
Galler'deki evsizlik kriziyle mücadeleyi hedefleyen Evsizlik ve Sosyal Konut Tahsisi (Galler) Yasa Tasarısı, tehlikeli geçici konaklamaların yasaklanması yönündeki önemli bir değişikliği kabul etmeyerek hayal kırıklığı yarattı. Bevan Vakfı'nın da aralarında bulunduğu birçok kuruluş, bu kararın, savunmasız bireylerin yaşam koşullarını iyileştirme konusunda büyük bir fırsatın kaçırıldığı anlamına geldiğini belirtiyor.
9 Şubat 2026 tarihinde Senedd'de (Galler Parlamentosu) yapılan görüşmelerde, evsiz kişilerin sağlıksız koşullarda barındırılmasını engellemeyi amaçlayan bir değişiklik önergesi, 24'e karşı 24 oyla eşitlik sağlanmasının ardından Başkanlık Divanı'nın eşitliği bozucu oyuyla reddedildi. Bu durum, Galler'de tehlikeli geçici konaklama sorununun çözümüne yönelik somut bir adım atılmasını geciktirdi.
Yasa Tasarısı Neden Değiştirilmedi?
Bevan Vakfı ve diğer sivil toplum kuruluşları, evsizlikle mücadele eden hanelerin insan sağlığına uygun olmayan geçici konaklama birimlerine yerleştirilmesini yasaklayan bir değişikliğin, birincil mevzuata dahil edilmesi için yoğun çaba sarf etti. Bu değişiklik, özellikle rutubet, küf, aşırı soğuk, yangın riski ve yapısal sorunlar gibi Kategori 1 tehlikeleri içeren konutların kullanımını net bir şekilde yasaklamayı hedefliyordu. Mevcut durumda, yerel yönetimlerin evsizlik görevlerini yerine getirirken konutun uygunluğuna dair çeşitli yasal standartlara yalnızca “gerekli özeni göstermesi” yeterli görülüyor. Bu durum, konutun insan yaşamına uygun olup olmadığı ve tehlikeli koşulların varlığı konusunda yeterli güvence sağlamıyor.
Yasa tasarısından önce yayınlanan Beyaz Kitap, geçici konaklama standartlarının yükseltilmesi gerektiğini ve tehlikeli olduğu bilinen konaklama birimlerinin kullanımının yasaklanmasına yönelik açık öneriler içeriyordu. Ancak, Beyaz Kitap ile yasa tasarısı arasındaki süreçte, bu konudaki somut adımlar, yasa tasarısının kendisi yerine daha sonra ikincil mevzuat yoluyla ele alınmak üzere ertelendi. Bu erteleme, savunucular tarafından büyük bir hayal kırıklığı olarak yorumlandı.
Parlamento Sürecinde Yaşananlar
Senedd Genel Kurulu'nda toplam 94 değişiklik önergesi değerlendirildi. Konaklama koşullarına ilişkin 80. değişiklik önergesi, 24 lehte ve 24 aleyhte oyla eşitlik sağlanan 14 değişiklikten biriydi. Senedd kuralları gereği, Başkanlık Divanı, eşitliği bozucu oyunu bu değişikliklerin reddedilmesi yönünde kullandı. Bu sonuç, Galler Parlamentosu'nun, tehlikeli geçici konaklama sorununa birincil mevzuat düzeyinde kalıcı bir çözüm getirme konusundaki isteksizliğini ortaya koydu.
Shelter Cymru, Crisis ve Cymorth Cymru gibi diğer kuruluşlar da, ev içi şiddet ve istismar mağdurlarına hukuki koruma sağlanması ve bağımsız tavsiye hizmetlerine erişimin artırılması gibi konularda ek değişiklikler sunmuştu. Bu kuruluşlar, yasa tasarısının genel olarak çığır açıcı bir mevzuat olduğunu kabul etmekle birlikte, daha da güçlendirilmesi için kaçırılan fırsatlar nedeniyle duydukları hayal kırıklığını dile getirdiler.
Gelecekteki Adımlar ve Bevan Vakfı'nın Durumu
Bevan Vakfı, tehlikeli geçici konaklamaların yasaklanması çağrısını sürdürme kararlılığında. Vakıf, çocukların ve ailelerinin geçici konaklamanın etkilerini inceleyen raporunda öne sürdüğü bir dizi tavsiyeden biri olan bu yasağın hayata geçirilmesi için gelecekteki tüm fırsatları değerlendirmeye devam edecek. Vakfın Kıdemli Politika ve Araştırma Sorumlusu Wendy Dearden, konunun önemine dikkat çekerek, hiç kimsenin yaşanmaz koşullarda yaşamak zorunda kalmaması gerektiğini vurguladı.
Bu durum, Galler'de evsizlikle mücadelede atılması gereken adımların ne denli karmaşık ve zorlu olduğunu bir kez daha gösteriyor. Sivil toplum kuruluşları, hükümetin bu konuda daha kararlı adımlar atması ve tehlikeli geçici konaklama sorununu kalıcı olarak çözmesi için baskı yapmaya devam edecek.
Sıkça Sorulan Sorular
S: Evsizlik ve Sosyal Konut Tahsisi (Galler) Yasa Tasarısı'nın amacı nedir?
C: Yasa tasarısı, Galler'deki evsizlik krizini ele almayı ve sosyal konut tahsis süreçlerini iyileştirmeyi amaçlamaktadır.
S: Tehlikeli geçici konaklama yasağı neden yasa tasarısına dahil edilmedi?
C: Önerilen değişiklik, Senedd'de eşit oyla reddedildi ve Başkanlık Divanı'nın eşitliği bozucu oyuyla kabul edilmedi. Hükümet, bu konunun ikincil mevzuatla ele alınacağını belirtmiştir.
S: Hangi tür koşullar 'tehlikeli geçici konaklama' olarak kabul edilmektedir?
C: Rutubet, küf, aşırı soğuk, yangın riski ve yapısal sorunlar gibi insan sağlığını tehdit eden Kategori 1 tehlikeleri içeren konutlar tehlikeli olarak kabul edilmektedir.
S: Bevan Vakfı bu konuda ne yapmayı planlıyor?
C: Bevan Vakfı, tehlikeli geçici konaklamaların yasaklanması çağrısını sürdürmeye ve bu konuda farkındalık yaratmaya devam edecektir. Ayrıca, çocukların ve ailelerinin geçici konaklamanın etkileri üzerine hazırladığı raporundaki tavsiyelerin hayata geçirilmesi için çalışacaktır.
S: Mevcut yasalara göre yerel yönetimlerin sorumlulukları nelerdir?
C: Yerel yönetimler, evsizlik görevlerini yerine getirirken konutun uygunluğuna dair yasal standartlara "gerekli özeni göstermek" zorundadır. Ancak bu, tehlikeli koşulları kesin olarak yasaklamaktan uzaktır.